четверг, 5 ноября 2015 г.

Kion vi ŝatas fari?

Vortoj:

Вулама - Legi
Эпӗ - Mi
Выляма - Ludi
Эсӗ - Vi
Кӗнеке - Libro Эсир - Vi (pluralo)
Мӗн - Kio Эпир - Ni
Ҫул ҫуреме - Vojaĝi
Ту - Fari
Ту - Fari
Юрат - Ami/ŝati

Ekzemploj:

Эсӗ мен тума юрататӑн? Kion vi ŝatas fari?
Эпӗ кӗнекесем вулама юрататӑп. Mi ŝatas lerni librojn.
Саша мӗн тума юратать? Kion Saŝa ŝatas fari?
Саша ҫул ҫуреме юратать. Saŝa ŝatas vojaĝi.
Эсир мӗн тума юрататăр? Kion vi ŝatas fari?
Эпир выляма юрататпӑр. Ni ŝatas ludi.

Pluralo

Same kiel en esperanto, en la ĉuvaŝa lingvo pluraloj faritas per speciala finaĵo "-сем".

Ekzemploj:

Ҫын -> Ҫынсем Homo -> Homoj
Кушак -> Кушаксем Kato -> Katoj
Йывӑҫ -> Йывӑҫсем Arbo -> Arboj

вторник, 3 ноября 2015 г.

Prepozicioj El kaj En

Anstataŭ prepozicioj en la ĉuvaŝa lingvo oni ofte uzas finaĵojn.

Prepozicio "el" oni povas fari per
  • -ран / -рен
  • -тан / -тен (en la vortoj kiuj finiĝas per "р, л ,н")

Ekzemploj:

Эпӗ Шупашкартан килнӗ. Mi venis el Ĉeboksaro.
Эпӗ библиотекаран кӗнӗкӗ илнӗ. Mi prenis libron el biblioteko.

Prepozicio "en" oni povas fari per
  • -ра / -ре
  • -та / -те (en la vortoj kiuj finiĝas per "р, л ,н")
Ekzemploj:

Пӳлемре сӗтел пур. En ĉambro estas tablo.
Эпӗ килте. Mi estas hejme.

понедельник, 2 ноября 2015 г.

Koloroj

Vortoj:

Кӑвак - Blua Шура - Blanka
Кӗрен - Rozkolora Тес - Koloro
Сӑра - Flava Хӑмӑр - Bruna
Сӑрӑ - Griza Хӗрлӗ - Ruĝa
Симӗс - Verda Хура - Nigra

Ekzemploj:

Манӑн кушак хура тесле. Mia kato estas nigra.
Йывӑҫ ҫулҫӑсем симӗс тесле. Folioj de arbo estas verdaj.
Манӑн хӗрлӗ алсиш пур. Mi havas ruĝajn gantojn.
Шӑши сӑрӑ тесле. Muso estas griza.

Nuna tempo

Nuna tempo de verbo en la ĉuvaŝa lingvo kreitas per finaĵoj kiuj dependas de la pronomo.

Por vortoj kiŭj finas per A litero. 

Эпĕ вулатăп. Mi legas.
Эсĕ вулатăн. Vi legas.
Вăл вулать. Li/ŝi/ĝi legas.
Эпир вулатпăр. Ni legas.
Эсир вулатăр. Vi legas.
Вĕсем вулаççĕ. Ili legas.

Por vortoj kiŭj finas per E litero.

Эпĕ ĕçетĕп. Mi trinkas.
Эсĕ ĕçетĕн. Vi trinkas.
Вăл ĕçет. Li/ŝi/ĝi trinkas.
Эпир ĕçетпĕр. Ni trinkas.
Эсир ĕçетĕр. Vi trinkas.
Вĕсем ĕçеççĕ. Ili trinkas.

Vetero

Vortoj: 

Ăшă - Varme
Мĕнле - Kia
Пĕлĕт - Nubo
Паян - Hodiaŭ
Сивĕ - Malvarme
Çапла - Jes
Çил - Vento 
Çанталăк - Vetero
Çук - Ne
Çумăр - Pluvo
Тӳпе - Ĉielo
Хĕвел - Suno
Юр - Neĝo

Ekzemploj: 

Паян çанталăк мĕнле?

Паян çанталăк ăшă.
Паян çанталăк сивĕ.

Çумăр / Юр çăвать-и?
Çапла, çумăр çăвать.
Çук, юр çумасть.
 
Çиллĕ-и? Хĕвеллĕ-и?
Хĕвеллĕ, пĕлĕтсĕр.
Kia vetero estas hodiaŭ?

Hodiaŭ vetero estas varma.
Hodiaŭ vetero estas malvarma.

Ĉu pluvas / neĝas?
Jes, pluvas.
Ne, malneĝas.

Ĉu ventas / sunas?
Sunas, nuboj ne estas. 

Kie vi loĝas?

Vortoj:

Аçта - Kie
Вырнаç - Situi
Манăн - Mia
Пысăк - Granda
Пурăн - Loĝi
Санăн - Via
Çĕршыв - Lando
Тинĕс - Maro
Хула - Urbo
Эпĕ - Mi
Эсĕ - Vi
Ял - Vilaĝo

Ekzemploj:

Эсĕ аçта пурăнатăп? Kie vi loĝas?
Эпĕ Мускавра пурăнатăп. Mi loĝas en Moskvo.
Эпĕ ялта пурăнатăп. Mi loĝas en vilaĝo.
Санăн хула мĕнле? Kia estas via urbo.
Манăн хула пысак. Mia urbo estas granda.
Эсĕ мĕнле çĕршывра пурăнатăп. En kiu lando vi loĝas?
Санăн хула аçта вырнаçнă? Kie situas via urbo.
Манăн хула тинĕс патĕнче вырнаçнă. Mia urbo situas ĉe maro.

Kiel vi fartas?

Vortoj:

Ĕç - Faro, laboro
Ывăн - Laca
Лайăх - Bone
Мăнан - Mia
Пурăн - Farti, loĝi
Савăн - Ĝoja
Эпĕ - Mi
Эсĕ - Vi
Япăх - Malbone

Ekzemploj:

Мĕнле ĕçсем?
Манăн ĕçсем лайах.

Эсĕ мĕнле пурăнатăн?
Эпĕ япăх пурăнатăп.

Эпĕ ывăннă.
Эпĕ савăннă.
Kiel vi?
Bone.

Kiel vi fartas?
Mi fartas malbone.

Mi estas laca.
Mi estas ĝoja.

суббота, 31 октября 2015 г.

Konatiĝo

Vortoj:

Аҫта - Kie Пурӑн - Loĝi
Вӗрент - Instrui Ҫирӗм - Dudek
Ӗҫле - Laboro Ҫул - Jaro
Кам - Kiu Эпӗ - Mi
Мӗн - Kio Эсӗ - Vi
Миҫе - Kiom Ятлӑ - havas nomon
Пул - Esti

Ekzemploj:

Aŭskulti Эсӗ мӗн ятлӑ? Kiel vi nomiĝas?
Aŭskulti Эпӗ Таня ятлӑ. Mi nomiĝas Tanja.
Aŭskulti Эсӗ ӑҫта пурӑнатӑн? Kie vi loĝas?
Aŭskulti Эпӗ Мускавра пурӑнатӑп. Mi loĝas en Moskvo.
Aŭskulti Эсӗ миҫере? Kiom jaraĝa vi estas?
Aŭskulti Эсӗ миҫе ҫулта? Kiom da jaroj vi havas?
Aŭskulti Эпӗ ҫирӗмре. Mi estas dudek jaraĝa.
Aŭskulti Эпӗ ҫирӗм ҫулта. Mi havas dudek jarojn.
Aŭskulti Эсӗ кам пулса ӗҫлетӗн? Kiun profesion vi havas?
Aŭskulti Эпӗ вӗрентекен пулса ӗҫлетӗп. Mi estas instruistino.

Saluton kaj adiaŭ

Vortoj:

Аван - Bona
Ӗҫ - Faro
Ырӑ - Bona
Кун - Tago
Мӗнле - Kiel
Пул - Esti
Пурнӑҫ - Vivo
Салам - Saluton
Тепре - Denove
Тĕл пул - Renkonti

Ekzemploj:

Aŭskulti Ырӑ кун пултӑр! Bonan tagon!
Aŭskulti Салам! Saluton!
Aŭskulti Хапӑл тӑватпӑр! Bonvenon!
Aŭskulti Мӗнле ӗҫсем? Kiel vi fartas?
Aŭskulti Мӗнле пурнӑҫсем? Kiel vi fartas?
Aŭskulti Аван-и? Ĉu vi bonfartas?
Aŭskulti Тепре тĕл пуличчен! Ĝis revido!
Aŭskulti Чипер! Ĝis la!